Het is inmiddels duidelijk en algemeen aanvaard dat AI-agents niet goed kunnen functioneren zonder voldoende context. Naarmate organisaties hun gebruik van AI uitbreiden en streven naar nieuwe, agentgebaseerde workflows, zijn er diverse technische en architectuur oplossingen voor contextmanagement ontstaan. Maar wat bevatten deze semantische lagen, contextvlakken en kennisbeheersystemen eigenlijk? En waar halen we al die context vandaan?
In deze lezing richten we ons op welke informatie daadwerkelijk nodig is, in plaats van hoe die informatie wordt opgeslagen of verwerkt. Als we een stapje terug doen, zien we dat alle ‘context’ of ‘kennis’ uiteindelijk bestaat uit zeer eenvoudige basiselementen – entiteiten, definities en relaties – die zeer vertrouwd zijn voor degenen onder ons met een achtergrond in datamodellering. We zullen de uitdagende wereld van knowledge graphs en ontologieën bekijken door deze zeer praktische bril, waardoor we niet verstrikt raken in standaarden en syntaxis en ons kunnen concentreren op het belangrijkste: de kennis zelf.
Vrijwel dagelijks verschijnen artikelen waarin gewaarschuwd wordt dat AI alleen succesvol toegepast kan worden als organisaties hun data en metadata op orde hebben. Helaas laten veel auteurs na te melden wat er dan precies moet gebeuren. De cruciale vervolgvraag “Hoe ziet een AI-ready data-architectuur er dan uit?” blijft vaak onbeantwoord. Welke architectuurprincipes zijn nodig? Welke metadata moet beschikbaar zijn? Hoe maak je data begrijpelijk voor zowel mensen als AI-agents? En hoe voorkom je dat AI-oplossingen stranden in een verzameling losse experimenten?
In deze sessie wordt antwoord gegeven op deze vragen. Aan de hand van actuele ontwikkelingen op het gebied van generatieve AI, agentic AI en kennisgedreven architecturen wordt besproken hoe een moderne data-architectuur eruit moet zien om AI te kunnen inzetten. Niet de AI-modellen staan daarbij centraal, maar de data-architectuur. Vanuit die basis komen governance, ontwerp, implementatie en beheer vanzelf in beeld.
Onder druk van de EU AI Act en een nerveuze raad van bestuur bouwde uw organisatie een AI inventory. Daarna moest elk item door dezelfde impact assessment en dezelfde goedkeuringsronde. Binnen enkele maanden vroegen teams geen toestemming meer en grepen ze naar wat werkte. Uniforme controle kweekt shadow AI. Deze keynote pleit voor triage: beoordeel elke use case, elk model en elke AI-functie in leverancierssoftware op de schade die ze echt kunnen aanrichten. Zet governance daar in waar die schade zit. Voor een aantal items is de inzet van het volledige governance-apparaat nodig. De meeste items behoeven veel minder.
Elk datateam kent dat moment wel. Maanden nadat de requirements zijn verzameld, wordt het dashboard opgeleverd en zegt de stakeholder: „Dat is niet bepaald wat ik wilde.” Bij de traditionele werkwijze – requirements, dataontwerp, data-ontwikkeling, dashboardontwerp, dashboardontwikkeling en vervolgens feedback – komt de meest waardevolle feedback pas aan het einde, op het moment dat het doorvoeren van wijzigingen het duurst is. Het ad-hocalternatief is niet beter: gissen op basis van een JIRA-ticket van één regel, het bouwen en weer in dezelfde lus terechtkomen.
Deze sessie laat zien hoe uw Information Value Stream te veranderen. Uitgaande van een ingevuld Information Product Canvas – een beknopte maar goed gestructureerde set requirements die in 30 minuten is vastgelegd – laat Shane zien hoe u gangbare Gen-AI-tools kunt gebruiken om binnen enkele uren, in plaats van maanden, een werkend prototype te genereren en dit aan de stakeholder te presenteren. Feedback op het prototype bepaalt vervolgens het dataontwerp, het dashboardontwerp en of er überhaupt gebouwd moet worden. Leer hoe u agile kunt werken zonder ad hoc te worden, en waar context, glossaries en conceptmodellen passen wanneer u eerst prototypen maakt.
Organisaties moeten steeds meer gegevens delen met elkaar en met overheden. Dit is voor een belangrijk deel gedreven door Europa die de nadruk legt op het wegnemen van juridische en technische drempels voor het uitwisselen van gegevens. Er moeten dataspaces (datastelsels) komen voor specifieke sectoren. De European Health Dataspace loopt daarbij voorop, is wettelijk verankerd, is al in 2025 in werking getreden en zal in delen de komende jaren worden geïmplementeerd. De European Business Wallet treedt waarschijnlijk in 2027 in werking en moet het eenvoudiger maken om gegevens op een betrouwbare manier uit te wisselen met de overheid. In Nederland ontstaan ook allerlei datastelsels, zoals het Federatief Datastelsel dat gericht is op hergebruik van gegevens binnen de overheid. Dit roept tegelijkertijd vragen op over de interoperabiliteit tussen dit soort datastelsels. Inherent aan het federatieve karakter van dataspaces is ook dat gegevens meer bij de bron zullen worden gehaald. Dit stelt ook andere eisen aan de interne gegevenslogistiek. Danny Greefhorst geeft een overzicht van de ontwikkelingen en verduidelijkt wat dit concreet betekent voor uw organisatie. Na deze sessie weet u welke ontwikkelingen u moet volgen, welke keuzes in uw data-architectuur gemaakt moeten worden en waar u mee kunt starten.
De presentatie zal antwoorden geven op vragen zoals:
Data Mesh is uitgegroeid tot een van de meest invloedrijke concepten in het moderne data management. Door gegevens te organiseren rond business domeinen, domeinteams zeggenschap te geven over hun eigen gegevens en alles te delen als dataproducten, kunnen organisaties hun data werkzaamheden eindelijk opschalen buiten het centrale team om, dat altijd het knelpunt vormt. Maar decentralisatie heeft een addertje onder het gras dat de meeste teams te laat ontdekken: wanneer elk domein zijn eigen taal spreekt en zijn eigen dataproducten bouwt, wordt het begrijpen van de gegevens binnen de hele organisatie het nieuwe knelpunt. Wat is een ‘klant’ in de verkoopafdeling versus de financiële afdeling? Wat bevat dit dataproduct eigenlijk, en kan ik het vertrouwen? Hoe vind ik het überhaupt? Dit zijn geen technologische problemen: het zijn inhoudelijke problemen, en geen enkel technisch platform lost ze op zichzelf op.
Dit is waar informatiearchitectuur en datamodellering hun plaats verdienen in het hart van een Data Mesh. Datamodellering wordt vaak afgedaan als een trage, technische backoffice-activiteit. In werkelijkheid is het de meest betrouwbare manier om vast te leggen wat de business moet weten, in de taal die de business daadwerkelijk gebruikt. Vervolgens kunnen we dit gedeelde begrip vertalen naar goed ontworpen, herbruikbare dataproducten. Een conceptueel model beschrijft de realiteit achter de data: de zaken die voor een domein van belang zijn en hoe deze met elkaar in verband staan. Een logisch model zet dat begrip om in een concrete structuur die geschikt is voor een specifieke use case. Als dit modelleringswerk goed wordt uitgevoerd, vormt het de brug tussen de business realiteit en de technische implementatie, en de basis voor semantische interoperabiliteit tussen onafhankelijke domeinen.
In deze workshop van een hele dag doorloopt u dat traject van begin tot eind. We beginnen met de basisprincipes van Data Mesh — de vier principes, domeinen en dataproducten — en de uitdaging op het gebied van interoperabiliteit die hieruit voortvloeit. Vervolgens leert u de basisprincipes van conceptuele modellering en past u deze toe in een praktische oefening, waarbij u een echt domein voor een fictieve online retailer modelleert en de bijbehorende glossary opstelt. Van daaruit gaan we verder met logische modellering als onderdeel van het ontwerp van dataproducten, en met de metagegevens, datacontracten en glossaries die de betekenis van een domein over de grenzen heen blootleggen. Ten slotte kijken we nog eens naar het operationele model: de rollen, feedbackloops en structuren op ondernemingsniveau die ervoor zorgen dat gefedereerde teams autonoom kunnen blijven en toch aan hetzelfde touw trekken. De nadruk ligt daarbij op de praktijk en toegankelijkheid: u hoeft geen modelleringsspecialist te zijn om de cursus te volgen, en na afloop kunt u deze ideeën in de eigen organisatie toepassen.
Deze workshop is bedoeld voor iedereen die verantwoordelijk is voor het begrijpelijk, betrouwbaar en herbruikbaar maken van data in een gedecentraliseerde of domeingerichte omgeving. Er is geen diepgaande achtergrond in modellering vereist: de concepten worden vanaf de basis geïntroduceerd.
The Information Product Canvas is a pattern template for capturing the data and information requirements for a single Information Product, in 30 minutes, in a language both stakeholders and data teams understand. In this hands-on, full-day workshop Shane Gibson, the creator of the canvas, teaches you the twelve areas of the canvas, how to complete it interactively with your stakeholders, and how to use it to prioritise what to build first. You spend half the day completing canvases in small groups on a realistic case study, and finish with a hands-on session on using an AI assistant alongside the canvas. You leave able to run the canvas pattern storming workshop with your own stakeholders the next working day.
Ask a data team what slows them down most and the answer is rarely the technology. It is the gap between what stakeholders ask for and what the team ends up building. Stakeholders and data teams speak very different languages. Requirements take weeks or months to gather, and nobody can say when they are done. They arrive full of ambiguity, describe a dashboard when the real need is a decision, and focus on a specification of what is wanted rather than why it is needed. The data team cannot work out what to build from the requirements, so they guess, build, and then hear the words every data professional dreads: “That’s not quite what I wanted.” Meanwhile the detailed requirements document nobody reads sits in a folder, and the data team is treated as an order taker rather than an enabler by stakeholders.
The Information Product Canvas closes that gap with one shared language and one conversation. It is a pattern template, twelve areas on a single canvas page, for defining a single Information Product: the business questions it must answer, the actions and outcomes those answers drive, who will use it and how, what data it needs, what is in and out of scope, and how big a job it is.
The stakeholder and the data team fill it in together, in one 30-minute session, so the requirements are validated in real time rather than weeks later. Because the canvas captures the why as well as the what, it also becomes the basis for prioritising across many Information Products and for feeding the rest of the Information Value Stream: the concept model, the transformation logic, the metric definitions, the acceptance tests and the build.
It is a pattern, not a framework: pick it up, use it, change what doesn’t fit, keep using it. Shane created the canvas and has iterated it with data and analytic teams for more than a decade. It is documented in his book “An Agile Data Guide to Information Product Canvas” and extended by more than ninety companion articles.
In this full-day workshop you learn the canvas by using it.
After an overview of the pattern template and the problems it solves, we work through the twelve canvas areas step by step with a worked example, explaining what is captured in each area and why, with Q&A after each one. Half the day is spent in small groups populating canvases based on a realistic case study organisation, so you practise the pattern rather than watch slides about it. You then learn how to facilitate the canvas live with stakeholders using the Pattern Storming workshop format, review real-world canvases from a range of industries, and see how completed canvases are used to prioritise and to drive delivery.
The day closes with a hands-on session on using an LLM assistant such as Claude or ChatGPT alongside the canvas, bring your laptop and your own LLM access to take part. No prior experience with the canvas, or with agile ways of working, is required.
This workshop is for anyone who gathers, defines, prioritises or builds from data and information requirements, on either side of the conversation. No prior experience with the canvas, or with agile ways of working, is required.
Bring your laptop and access to an LLM assistant of your choice (Claude, ChatGPT or similar).
Introduction and Objectives
Why Data Requirements Keep Going Wrong
The Information Product Canvas: An Overview
The Twelve Canvas Areas, Step by Step
Hands-On: Completing a Canvas for the Case Study
Facilitating the Canvas with Stakeholders: Pattern Storming
Real World Examples
Hands-On with AI: Using an LLM Alongside the Canvas
Bring your laptop and access to an LLM assistant of your choice (Claude, ChatGPT or similar).
From Canvas to Delivery
Conclusions and Next Steps
Lees minder
Boek ook een van de praktische workshops!
Drie internationale topsprekers verzorgen de dag na het congres boeiende en zeer praktische workshops. Congresdeelnemers genieten combinatiekorting dus aarzel niet en boek snel want deelname aan de workshops is gelimiteerd.
Kijk op de agenda van Adept Events
“Good quality content from experienced speakers. Loved it!”
“As always a string of relevant subjects and topics.”
“Lots of data management topics, presented in a one-day conference. Absolutely worth the investment!”
“DW & BI Summit is a great way to keep up to date on developments within the data landscape outside of our company.”
“Langere sessies leverden de mogelijkheid tot uitdiepen en dialoog. Dat vind ik goed aan deze summit.”
“Inspirerende summit met goede sprekers die de onderwerpen vanuit verschillende hoeken mooi belichten. Organisatie en locatie: prima!!”
“Inspirerend en prima verzorgd congres. Actuele onderwerpen met veel praktische richtlijnen, handvatten en do’s en don’ts over de informatie architectuur zoals Big Data, Data Lakes, datavirtualisatie en een logisch datawarehouse.”
“Een leuk en leerzaam event!”
“As a BI Consultant I feel inspired to recommend this conference to everyone looking for practical tools to implement a long term BI Customer Service.”
“Was weer prima!”